Üye Girişi

E-Posta
 
Şifre
  Site Üyeliği Şifremi Unuttum

Aşırı Aktif Mesane Nedir, Nasıl Tedavi Edilir

Son yılların popüler hastalıklarından biri olarak değerlendirilen aşırı aktif mesane, hastaların yaşam kalitelerinde düşmeye sebep olan, fakat tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır.

Uluslararası kontinans derneği tarafından artmış gece ve gündüz işeme sıklığı (frequency), acil işeme isteği (urge), sıkışma tarzında idrar kaçırma (urge inkontinans) ile birlikte bu şikâyetlere neden olabilecek metabolik (şeker hastalığı gibi) veya patolojik (mesane taşı, mesane tümörü, enfeksiyon gibi) durumların olmadığı bir klinik tablo olarak tanımlanmıştır. Aşırı aktif mesaneli hastaların 1/3’ünde sıkışma tipi idrar kaçırma (urge inkontinans) görülmektedir. Hastalığın nedeni yapılan sayısız araştırmalara rağmen tam olarak bilinmemektedir. Ancak bu hastalığın kas (myojenik), sinir (nörojenik ) kaynaklı olabileceği veya her ikisinin beraber olabileceği düşünülmektedir.

Normalde mesanede belli bir seviyeye kadar idrar birikmeden işeme isteği ortaya çıkmaz. Ancak aşırı aktif mesane rahatsızlığı bulunan hastalarda mesane kasında anormal istemsiz kasılmalar olduğundan normalden daha sık, şiddetli ve ani işeme hissi olmakta ve hemen tuvalete gitme ihtiyacı olmaktadır.
Aşırı aktif mesane problemi günlük yaşantıyı olumsuz etkilemektedir. Aşırı mesane kasılmalarından dolayı hastalar günde 10 defadan fazla tuvalete gidebilmektedirler. Gece uykularından idrar şikâyetleri yüzünden 2-3 kez uyanabilmektedirler. Bunun sonucunda da hastaların yaşam kaliteleri önemli ölçüde düşmektedir.  

Nüfusunun %17’sinde aşırı aktif mesane ve %35’inde inkontinans şikâyetlerinin olduğu ve sıklığının ilerleyen yaşla beraber arttığı bildirilmiştir.

Hastaların doktora başvurma nedenleri:

  • Semptomların daha kötüye gidebileceği endişesi
  • Sürekli ped kullanma korkusu,
  • Bu durumun normal bir durum olmadığı düşüncesi,
  • İdrar kaçırma gibi can sıkıcı bir olayın başına gelebileceği endişesi,
  • Günlük sosyal ve fiziksel aktivitesinin etkilenmesi

Buna rağmen hastaların sadece %40’ının doktora başvurduğu tespit edilmiştir. Hastaların %60’ı;

  • Bunun yaşlanmanın normal bir sonucu olduğu
  • Tedavisinin olmadığı,
  • Utanma
  • Semptomları önemsememe
  • Uygulanacak tedaviden korkma

gibi nedenlerle hekime başvurmamaktadırlar.

Aşırı aktif mesanenin sıklığı yaşla birlikte artmaktadır. Bu hastalar;

  • Daha düşük yaşam kalitesine
  • Depresyon ile ilişkili semptomlara
  • Daha kötü uyku kalitesine,
  • Azalmış cinsel memnuniyete sahiptirler.

Bu hastalarda acil tuvalete yetişme sorunu yüzünden artmış düşme ve kırık riski vardır.

Bu nedenlerden dolayı bu hastalık yeterince önemsenmeli ve uygun tedavi seçenekleri ile tedavi edilmelidir.  Aşırı aktif mesanenin tedavisi 3 basamaklı olarak planlanabilir.

İlaçsız tedavi

  • Hastayı idrar torbasının (mesanenin) yapısını ve fonksiyonları konusunda bilgilendirme
  • Sıvı alımının düzenlenmesi
  • İdrar torbasını uyaran aşırı kahve, çay, gazlı içeceklerden uzak durulması
  • Zamanlı işeme (hastanın belli aralıklarla idrarını yapmak üzere tuvalete gitmesi)
  • İşeme günlüğü formu doldurulması
  • Şişman hastalarda zayıflama
  • Pelvik taban olarak adlandırılan mesanenin bulunduğu kalça kemikleri tabanını kaplayan kasları güçlendirici eksersizler

İlaçlarla tedavi

  • Antikolinerjikler (oksibutinin,tolterodin,trospium ,darifenasin,solifenasin v.b)
  • Bazı antidepresanlar (imipramin)

Cerrahi tedavi

Sadece ilaçsız tedaviyle bile hastaların %50-80’inde idrara çıkma sıklığında ve idrar kaçırma ataklarında düzelmeler olabilmektedir.  Kullanılan ilaçlarla da aşırı aktif mesane şikâyetleri önemli oranlarda azalmakta, ancak ilaçlara bağlı bazı yan etkiler görülebilmektedir.  En sık görülen yan etkiler ağız kuruluğu, bulanık görme, kognitif (öğrenme) fonksiyonlarda bozulma ve kabızlıktır. Daha başarılı sonuçlar için ilaçsız tedavi ile beraber ilaç kullanımının kombine edilmesi önerilmektedir. Ancak bu tedavilere rağmen şikâyetleri düzelmeyen hastalara cerrahi tedavi önerilebilir. Cerrahi tedavinin de çeşitli basamakları mevcut olup hasta için uygun olan bir tedavi seçeneği uygulanır.